De ambachten innoveren voortdurend. Kleine en middelgrote ambachtelijke ondernemers voeren jaarlijks 126.000 vernieuwingen in hun bedrijf door. Bijna tweederde daarvan heeft betrekking op verbetering van het product en van de relatie met de klant; de overige innovaties betreffen vooral wijzigingen in het productieproces, de apparatuur en het gebruik van materialen. Dit blijkt uit onderzoek onder bijna vijfhonderd ambachtelijke ondernemers dat het EIM in opdracht van het Hoofdbedrijfschap Ambachten heeft verricht.
Het rapport Innovatie in de Ambachtseconomie (2010) biedt de uitkomsten van een groot onderzoek naar de kenmerken van innovatief ondernemerschap in de ambachtelijke branches. Centraal in het onderzoek staan de vragen: Hoe staan de ondernemers in deze sectoren tegenover vernieuwen? Op welke wijze innoveren zij? Wat is de impact van innoveren op hun bedrijfsresultaten?
Innovatie loont
Ruim 40% van de 220.000 ambachtelijke MKB-bedrijven heeft de laatste twee jaar geïnnoveerd. De vernieuwende ondernemers hebben gemiddeld drie innovaties doorgevoerd. De meeste innovaties hadden betrekking op aanpassingen van bestaande producten en processen. Een op de zes vernieuwingen was echter dermate ingrijpend dat zij kan worden aangemerkt als totaal nieuw voor de branche. Innovatie loont. Volgens de vernieuwende ondernemers droeg 70% van de innovaties direct bij aan de winstgevendheid van hun bedrijf.
Marktkennis en houding doorslaggevend
Kennis en ervaring als ondernemer blijken minder van invloed te zijn op innovatief gedrag. Het gaat vooral om de houding, de bereidheid te vernieuwen. Vernieuwende ondernemers blijken zich vooral te laten inspireren door hun klanten, hun vakgenoten, vakliteratuur en brancheorganisaties. Bovendien hechten innovatieve ondernemers duidelijk meer waarde aan hun medewerkers als informatiebron dan niet-innovatieve ondernemers.
Belang
Ambachtelijke ondernemingen blijken aan de basis van grote en kleine veranderingen te staan maar ook vernieuwingen van elders toe te passen in het eigen bedrijf. Op deze wijze landen de voordelen van de innovaties bij de eindgebruiker. Zo leveren de ambachten in de praktijk van alledag een actieve bijdrage om vernieuwingen in de markt tot een succes te maken.
Checklist
Voor ondernemers is een speciale checklist beschikbaar die kan helpen bij hun afweging om vernieuwingen door te voeren. De checklist is hier te openen.
Het project vormt een samenwerking tussen HBA, Hoofdbedrijfschap Detailhandel, Bedrijfschap Horeca en Catering en EIM. Van het onderzoek is ook een versie beschikbaar over detailhandel, horeca en ambachten tezamen. Die is hier te vinden.
Vereniging O3D
Een concreet initiatief van het HBA is een samenwerkingsverband met het HBD: het project Over de Digitale Drempel (O3D). Dit heeft onder andere geleid tot de oprichting van de Vereniging O3D, waarvan inmiddels zo’n 15 HBA-brancheorganisaties lid zijn geworden. Zij profiteren binnen de vereniging van gezamenlijke projecten en faciliteiten die hen op weg helpen om ICT binnen de bedrijfsvoering te professionaliseren.