Natuursteenbedrijven in kaart

Weet u hoeveel natuursteenbedrijven Nederland telt? Hoe groot deze bedrijven zijn? Hoeveel mensen er werken? Hoeveel er wordt omgezet? Wat de bedrijfsresultaten zijn? Wat de branchegenoten verwachten? Welke knelpunten de ondernemers vooral ervaren?

Op dit soort kernvragen geeft het rapport “Structuuronderzoek natuursteenbedrijven 2006” antwoord. Het rapport bevat de uitkomsten van representatief onderzoek dat in opdracht van het Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA) in het najaar van 2005 is uitgevoerd door het onderzoeksbureau EIM. Het onderzoek is tot stand gekomen met de medewerking van de Algemene Nederlandse Bond van Natuursteenbedrijven (ABN), de Stichting Centrum Natuursteen, FNV Bouw en de Hout- en Bouwbond CNV.

Enige resultaten
De branche telt volgens het onderzoek 640 bedrijven. Het gaat om vier typen bedrijven:

• ondernemers die vooral gericht zijn op de particuliere markt (circa 50%);
• ondernemers die vooral gericht zijn op professionele markt (ruim 25%);
• ondernemers die zich vooral richten op de handel binnen de branche (8%);
• overige natuursteenbedrijven zonder duidelijke accenten (13%).

De gemiddelde leeftijd van de bedrijven is 25 jaar; 12% is ouder dan 75 jaar. De op de handel gerichte bedrijven zijn beduidend jonger, tweederde daarvan is jonger dan vijf jaar.
Tweederde van de bedrijven heeft een eigen werkplaats.
In bijna de helft van de bedrijven werken niet meer dan twee personen. In totaal werken 3400 personen in de branche. Vooral mannen. Bijna een derde is 45 jaar of ouder. Ruim tweederde volgde een vakopleiding bij het Centrum Natuursteen.

De brancheomzet voor 2004 wordt geschat op 380 miljoen euro (excl. BTW). Voor 2005 verwachten de ondernemers een lichte groei.
De (graf)monumenten zorgen voor ongeveer 40% van de omzet; de bouwgerelateerde werken voor eveneens circa 40%; de overige 20% van de totaalomzet wordt behaald door restauratie, onderhoud en handelsactiviteiten. Gevraagd naar de knelpunten die ondernemers ervaren, worden als groot probleem vooral genoemd: het aantrekken van vakbekwaam personeel (27%), de loonkosten (16%) en de administratieve lasten (14%).

Nuttige cijfers
Nuchtere feitenkennis is onontbeerlijk om succesvol branchebeleid te kunnen voeren; bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs en scholing of richting overheid (administratieve lasten!). Dat geldt niet alleen voor ondernemers- en werknemersorganisaties maar ook voor overheden. Daarnaast zijn betrouwbare cijfers natuurlijk ook nuttig voor de bedrijven zelf. Zij krijgen als het ware een spiegel voorgehouden.
Aan de hand van de resultaten kunnen bedrijven nagaan in hoeverre zij afwijken van het branchegemiddelde. Dat kan inspireren tot verandering of de juistheid bevestigen van een al eerder ingeslagen weg.